Kur'ân'daki Kıssalar Üzerine

Kur'ân-ı Kerîm'de, kıssaların anlatıldığı yerlerdeki espri ve ana temanın yakalanması çok önemlidir. Yani Kurân'ın o kıssa ile sunduğu evrensel mesajın kavranması, Kur'ân'ı anlamada âdetâ bir nirengidir. Tabii bu biraz da hâdiselere zamanüstülük' düşüncesiyle yaklaşmaya bağlıdır. Zira beşer tarihinde bazı vak'alar birbirinin izdüşümü olarak cereyan etmektedir. Bu mülâhaza ile biz kâh o dönemde, kâh bu dönemde yaşarız. İşte böyle bir yaklaşımın kavranması, mesajı kavrama adına atılan önemli bir adım sayılır.

Öte yandan Kur'ân'da aynı vak'a, değişik yerlerde değişik hâdiseler veya sebepler münasebeti ile anlatılırken, üslûp değişikliğine uğrar. Bu siyak-sibak bütünlüğü içinde zihin ve fikirlerin o hâdiseye motivasyonu için yapılmış olabilir. Yani, üslûp değişikliği insanın aklı, beyan veya muhakeme dairesindeki tekevvünü nazar-ı dikkate alınmadan direkt hayâl hanesindeki kurgu halinin esas alınması sebebiyledir. Bu da bize, gaybe ve gizliye aşina olan Allâmu'l-Guyûb'un içimizden geçenleri ayniyle ifade etmesidir.

Evet, Kur'ân'da aynı vak'alar farklı malzemelerle öylesine karakterize edilir ki, o mes'ele hangi mevzu içine serpiştirilmişse, ekseriya oradaki ifade coşkunluğu, üslûp ve yaklaşım içinde ele alınıp, anlatılır.

Netice itibariyle Kur'ân-ı Kerîm'deki kıssalar değerlendirilirken, bir kıssalardaki farklılığa mahmil bulma.. iki o kıssanın sûrenin genel muhtevasına motive adına üslûbunun değişikliği.. üç her vak'anın tarihî seyri içinde zikredildiği mevzuyla bütünlüğe ulaştırılması.. ve dört o hâdiselerin günümüzle izdüşümü sayılabilecek hâdiselerle mukayesesinin yani kesişen, örtüşen veya ayrılan noktalarının tespiti ile evrensel mesajdan istifadenin tam olması noktalarına dikkat etmek gerekir.

---

Bu sayfayı ekle